ساخت وب‌سایتی که برای همه، از جمله افراد دارای محدودیت، قابل استفاده باشد. این‌ها نکته‌هایی است که معمولاً پس از سال‌ها تجربه به دست می‌آید؛ اما ما فرجه‌ی سال‌ها صبر کردن را به شما نمی‌دهیم. در این مطلب، ده نکتهٔ طلایی دربارهٔ دسترس‌پذیری وب (a11y) را یکجا جمع کرده‌ایم تا مسیر را کوتاه‌تر و مطمئن‌تر طی کنید.
چرا «دسترس‌پذیری وب (a11y)» اهمیت دارد؟
کاربر کمتر از پنج ثانیه فرصت دارد تا دربارهٔ تصمیم بعدی‌اش حکم کند. «دسترس‌پذیری وب (a11y)» همان عاملی است که این تصمیم را شکل می‌دهد؛ ساختاری روشن، مسیر شفاف و حس اعتمادی که از نخستین لحظه منتقل می‌شود.
ده نکتهٔ طلایی
- فضای خالی را جدی بگیرید؛ تنفّس صفحه، اعتبار برند است.
- یک تایپ‌فیس فارسی استاندارد با سلسله‌مراتب وزن‌های روشن انتخاب کنید.
- کنتراست متن و پس‌زمینه را طبق استاندارد WCAG آزمایش کنید؛ زیبایی به بهای خوانایی نه.
- اول برای موبایل طراحی کنید، بعد برای دسکتاپ بسط دهید.
- هر صفحه یک پیام اصلی دارد؛ بقیهٔ عناصر باید در خدمت همان پیام باشند.
- برای دکمه‌های مهم از رنگ برند با حالت شناورِ (هاور) شفاف استفاده کنید.
- تصاویر را با نسبت کادر یکدست برش بزنید؛ آشفتگی کادر یعنی آشفتگی ذهن.
- آیکون‌ها را فقط از یک خانوادهٔ یکدست انتخاب کنید.
- فرم‌ها را کوتاه نگه دارید؛ هر فیلد اضافه یعنی کاربران کمتر.
- از طرح‌های کلیدی خروجی کاغذی بگیرید؛ بسیاری از ایرادها روی کاغذ زودتر دیده می‌شوند.
مسیر اجرای درست
- هدف از دسترس‌پذیری وب (a11y) را تعریف کنید: دقیقاً چه نتیجه‌ای، برای چه کسی، تا چه زمانی می‌خواهید؟
- وضعیت فعلی را ممیزی کنید: چه دارید، چه کم دارید و نقطه‌ی آغاز واقعی‌تان کجاست؟
- اقدامها را بر اساس اثر و هزینه اولویت‌بندی کنید و از ساده‌ترین پراثر شروع کنید.
- اجرا را زمان‌بندی کنید و برای هر قدم یک مسئول مشخص تعیین کنید.
- نتیجه را با همان معیارهای مرحله‌ی اول بسنجید، از خطاها یاد بگیرید و چرخه را تکرار کنید.
جمع‌بندی
در این مسیر، تنها اشتباه واقعی، شروع نکردن است. حال که چارچوب «دسترس‌پذیری وب (a11y)» را می‌شناسید، امروز یکی از اقدام‌های همین مطلب را اجرا کنید و نتیجه‌اش را هفته‌ی آینده با ما در میان بگذارید. وب‌نگار هر هفته مطالب کاربردی بیشتری در «طراحی وب» منتشر می‌کند.